Wie heeft thuis de energiebroek aan?

11 maart 2016

Of er zonnepanelen op het dak komen, ledlampen in huis of isolatie onder de vloer, wie bepaalt dat eigenlijk? En wat zijn daarbij de belangrijkste redenen? We vroegen het aan 600 bezoekers van de Huishoudbeurs tussen 20 en 28 februari. Aan mannen en vooral heel veel vrouwen. 

Bijna de helft (46 procent) van de deelnemers aan de vragenlijst was van mening dat de vrouw de beslissingen neemt als het gaat om energie besparen. 29 procent wees de man aan en de overige 25 procent zei dat samen te bepalen. Niels Götz van onderzoeksbureau 5plus1: “Uit onderzoek is al eerder naar voren gekomen dat de rol van vrouwen in beslissingen rond wonen heel groot is. Wat Buurkracht wil weten, is of dat ook geldt voor energiezaken, die natuurlijk ook met wonen te maken hebben. En als dat zo is, wat dan hun motieven zijn om energie te gaan besparen. Als je daar inzicht in hebt, kun je daar in je benadering van buurten ook op inspelen.”

Geld besparen en de aarde redden

Wat zou voor jou de belangrijkste reden zijn om energiebesparende maatregelen te nemen? Ook die vraag kregen de huishoudbeursbezoekers voorgelegd. “Het levert geld op”, antwoordde 37 procent. Maar ook het nobele doel “om de aarde te redden” scoorde met 32 procent hoog. Dat investeren in isolatie en zonnepanelen meer rendement oplevert dan als je je geld op de bank laat staan, was voor 15 procent het zwaarst wegende argument. De belangrijkste redenen die bezoekers gaven om energiebesparende maatregelen uit te stellen, zijn de hoge kosten (47 procent), ‘ik vergeet het steeds’ (23 procent), en andere prioriteiten (14 procent).

Verleiden in het hier en nu

De 600 vragenlijsten hebben nog meer interessante informatie opgeleverd. Niels: “Bijvoorbeeld dat mensen best goed beseffen dat ze soms onnodig energie verbruiken. Ze weten dat de wasdroger een stroomslurper is, dat ze stekkers niet in het stopcontact moeten laten zitten en verwijten zichzelf dat ze te lang douchen. Daar hoef je dus niet veel meer over te vertellen. Wat je wel ziet, is dat vrouwen misschien minder interesse hebben in vergezichten dan mannen. Terwijl energiebesparing vaak pas op de lange termijn zichtbaar wordt – je krijgt eens per jaar de afrekening. Dat doet vermoeden dat vrouwen makkelijker te verleiden zijn tot besparingsmaatregelen als ze, zoals bij Buurkracht of Toon, hun energieverbruik op de dag kunnen volgen. En als je het effect van maatregelen in het hier en nu benadrukt: je krijgt meteen warme voeten.”

Hersenen liegen niet

De enquête op de Huishoudbeurs vormde de eerste fase van een diepgravender onderzoek. Niels: “We nemen ook diepte-interviews af waarin we veel uitgebreider ingaan op de rol van de vrouw in energiebeslissingen. En op wat mensen beweegt tot energiebesparing. Of niet. Daarnaast doen we literatuuronderzoek: welke studies zijn er al en wat zeggen die? En we sluiten af met een fmri-onderzoek. Daarbij leggen we mensen onder een hersenscan en dan stellen we ze vragen over energieverbruik en –besparing. We zien dan welke hersendelen bij welke vragen of argumenten geactiveerd worden. En of dat bij vrouwen anders werkt dan bij mannen. Dat is misschien wel het interessantste onderdeel: bij vragenlijsten geven mensen vaak antwoorden over hun gedrag, drijfveren en keuzes die afwijken van wat ze in de praktijk laten zien. Bijvoorbeeld omdat dat sociaal wenselijk is of omdat ze het oprecht denken. De hersenen verraden hoe het écht zit.”

Een bijeenkomst bij jou in de buurt?