Ledlampen dimmen, waar moet je op letten?

01 september 2018

Na gloeilampen verdwijnen in september 2018 ook halogeenlampen uit de handel. Ledverlichting wordt zo langzamerhand de norm. Dat je het daarmee tegenwoordig ook prima gezellig kunt maken, is steeds breder bekend. Maar wil je ledverlichting kunnen dimmen, dan is niet elke ledlamp en elke dimmer daar geschikt voor. Vijf praktische vragen aan Jeroen van Agt, oprichter van onafhankelijk testinstituut voor ledverlichting Olino. En een gouden tip.

Buurkracht jeroen olino klein
Jeroen van Agt, oprichter Olino

1. Kun je ledlampen dimmen?

Ja, maar niet elke ledlamp is standaard dimbaar. Wel zijn bijna alle modellen ledlampen te krijgen in een dimbare variant. Let er bij de aankoop dan ook op of er ‘dimbaar’, ‘dimmable’ of een dimbaar logo op de verpakking staat. Ontbreekt die melding, dan kun je ervan uitgaan dat je die lamp niet kunt dimmen.

Buurkracht dimbaar niet dimbaar
dimbaar logo

2. Moet je je dimmers vervangen als je op ledverlichting overstapt?

Dat zou zomaar kunnen. Traditionele dimmers hebben een minimaal vermogen, meestal tussen 40 en 80 watt. Met halogeen- en gloeilampen zit je daar al snel boven, maar met ledlampen niet. Zelfs met een flinke kroonluchter blijft het totaal aangesloten vermogen vaak nog steken onder het minimale vermogen van zo’n dimmer. Daardoor kun je de ledlampen met zo’n ‘gewone’ dimmer meestal niet of nauwelijks dimmen. En de kans dat je verlichting gaat knipperen, is groot. Dan zit er weinig anders op dan je dimmers vervangen door leddimmers. Dat zijn dimmers die om kunnen gaan met veel kleinere vermogens.

Buurkracht leddimmer2
voorbeeld van een leddimmer

3. Maakt het nog uit wat voor leddimmer je aanschaft?

Ja, niet elke dimmer past bij elke ledlamp. Dat heeft te maken met de elektronica. Wat je technisch gezien bij dimmen doet, is de elektrische golven ‘afhakken’. Dat kun je op verschillende punten in die golfbeweging doen. De meest gebruikelijke punten zijn aan het begin van elke sinusgolf of net over de helft. Je spreekt in het eerste geval van fase-aansnijding, in het tweede van fase-afsnijding. Veel leddimmers detecteren automatisch wat voor elektronica in de ledlamp zit en gaan dan automatisch op de juiste manier dimmen. Maar die garantie heb je niet. Mijn tip is dan ook om altijd met de verkoper te overleggen of de lampen en de dimmers die je met elkaar wil combineren, ook echt een goede match zijn. 

4. Kun je een leddimmer zelf installeren?

Als je een beetje handig bent met elektra, zou dat moeten kunnen. Maar anders komen de kosten voor de installatie nog boven op de aanschaf van je leddimmers. Overstappen op dimbare ledlampen vraagt dan ook wel om een investering, maar die verdien je uiteindelijk terug door een lager stroomverbruik. Ook dimmen is met ledverlichting heel efficiënt: ga je gloeilampen 50 procent dimmen, dan gebruik je nog steeds 75 procent van de stroom die je nodig hebt voor de volle sterke. Bij ledlampen is het echt nog maar de helft. 

5. Wordt de kwaliteit van ledlampen steeds hoger?

In de zakelijke markt zeker. Daar kunnen leveranciers het zich niet permitteren om slechte kwaliteit te leveren. In de consumentenmarkt zie je veel grotere verschillen in kwaliteit. Daar komen we lampen tegen met een verwachte levensduur van 1000 uur, ongeveer net zo weinig als een gloeilamp, en van 30.000 tot 50.000 uur. Ook binnen het assortiment van producenten zijn de verschillen soms groot. Ik kan dus niet één merk of soort lamp aanwijzen waarmee je altijd goed zit. Maar op ons lampenportaal kun je wel een goede indicatie krijgen. Daar vind je de belangrijkste testresultaten van een grote hoeveelheid ledlampen die wij aan alle kanten hebben doorgemeten.

Bonustip: doe de knippertest

Of je ledlampen nu wil dimmen of niet, je wilt er in elk geval geen hoofdpijn van krijgen. En dat krijg je wel als je ledlampen knipperen. Dat probleem komen wij bij ongeveer een derde van de consumentenledlampen tegen. Nog niet de helft van de mensen neemt dat geknipper waar, maar iedereen ervaart er nadelige effecten van. Een handige truc om te testen of je met een knipperlicht te maken hebt, is om de camera van je smartphone op de brandende lamp te richten. Zie je de lamp op het scherm van je telefoon wél knipperen, dan heb je geen goede kwaliteit in handen. Beter meteen vervangen, voordat je er last van krijgt.

Speel het gratis energiespel

Een bijeenkomst bij jou in de buurt?