Hoe krijgen we Nederlandse woningen aardgasvrij?

07 september 2017

Het draagvlak om te stoppen met aardgas groeit. Dat blijkt uit een peiling van het Klimaatbureau HIER: een jaar geleden was 47 procent van de respondenten vóór, nu is dat al 58 procent. De overheid is ook vastbesloten om in 2050 heel gebouwd Nederland van het gas af te hebben. Hoe gaan we dat bereiken? Wat zijn de alternatieven? En wat kun je zelf of met je buurt bijdragen? In gesprek met Sible Schöne, algemeen directeur HIER. Inclusief tip wat je zelf en met je buurt(team) kunt bijdragen

Sible Schöne wil Nederlandse woningen van het gas afhalen (foto: Andy Doornhein)

Wat moet er gebeuren om al onze huizen aardgasvrij te krijgen?

“Om de klimaatdoelstellingen te halen, zou je vanaf nu zo’n 200.000 woningen per jaar aardgasvrij moeten maken. Hoe we die aantallen gaan halen, is geen eenvoudige vraag. Wil je op dit moment als individuele woningeigenaar stoppen met aardgas, dan kom je bijna automatisch uit bij een volledig elektrische warmtepomp. Dat vraagt doorgaans om aanpassing van je verwarmingssysteem en het betekent dat je je huis heel goed moet isoleren en ventileren. Alles bij elkaar een dure grap die de meeste mensen niet zomaar kunnen of willen betalen. Je zou dus eigenlijk toe willen naar een situatie waarin hele wijken - met subsidies - in één keer worden aangepakt. In die richting maakt de overheid plannen. Daarbij zijn er verschillende oplossingen denkbaar.”

Welke alternatieven zijn er voor aardgas bij een collectieve aanpak?

“Ook dan zou je kunnen denken aan verwarmingssystemen met warmtepompen. Als je die op grote schaal installeert en verder ontwikkelt, kan het ook goedkoper. Daarnaast zie ik warmtenetten als logisch deel van de oplossing, waarbij je dan de warmtebronnen ook verder kunt verduurzamen. Bijvoorbeeld door aardwarmte te gebruiken, of restwarmte in te zetten van de industrie of op kleine schaal van ziekenhuizen of datacentra. Een derde optie is biogas. Dit ontstaat door de vergisting van biomassa, voornamelijk uit de landbouw. Daarbij gaat het in Nederland overigens niet om heel grote hoeveelheden – de verwachting is dat je er maar zo’n 5 procent van de woningen mee kunt verwarmen. Per wijk zal je moeten bekijken wat de beste oplossing is.”

Hoe gaat zo’n collectieve aanpak eruitzien?

“Daarover staan nog veel vragen open. Hoe gaan we dit financieren, bijvoorbeeld? Stel dat je door geen aardgas meer te gebruiken, € 600,- per jaar bespaart. Over 15 jaar gerekend kun je dan € 9.000 investeren. Op termijn verdien je zo de investering terug.Voor veel huizenbezitters zonder geld blijft dat niet haalbaar. Wij pleiten daarom ook voor een gebouwgebonden budget. Daarbij is een lening voor duurzame maatregelen niet aan een individu maar aan het huis gekoppeld. Als je verhuist, neemt de nieuwe eigenaar deze dus over. Dat is juridisch niet eenvoudig, maar de mogelijkheden worden onderzocht. Ook voor wie die startinvestering dan gaat financieren: de overheid, banken, netwerkbedrijven? Een andere vraag is: hoe ga je het organiseren? Als gemeenten de taak krijgen dat proces te coördineren, moeten ze daar wel genoeg capaciteit en middelen voor hebben. Ook het bedrijfsleven is er nu niet op ingericht. . Als je nu je huis wil laten renoveren, heb je al snel met vier bedrijven te maken. Een geïntegreerde aanpak zou laagdrempeliger en veel efficiënter zijn. En nog belangrijke vraag is: waar kunnen bewoners terecht voor onafhankelijk persoonlijk advies? En vooral: hoe betrek je hen bij dat proces?”

Hoe zie jij de rol van bewoners in de overgang naar aardgasloze woonwijken? Wat kunnen we zelf doen?

“De meeste maatregelen die nodig zijn om van het gas af te raken, spelen zich af bij bewoners thuis, achter de meter. Daarover beslissen mensen zelf. Ze moeten dus ook een centrale rol krijgen in het besluitvormingsproces dat verder gaat dan inspraak. Bij een verplichting om te stoppen met aardgasgebruik is het belangrijk om na te denken over het wijkproces. Via www.hierverwarmt.nl willen we bewoners stimuleren hier samen over na te denken. Ik denk dat bijvoorbeeld de buurtteams van Buurkracht daarin een heel goed aanspreekpunt voor gemeenten kunnen zijn. Zij kunnen meedenken over oplossingen, over de maatregelen die genomen moeten worden, over informatieverstrekking en -uitwisseling met de buurt, over de uitvoering en de organisatie. Tegen Buurkrachtbuurten zeg ik dan ook: nodig de gemeente nu alvast uit voor een gesprek over hoe ze het voor zich ziet om jouw buurt aardgasvrij te krijgen. Zodat jullie samen kunnen werken aan een lokale oplossing.”

Stichting HIER klimaatbureau is een maatschappelijke organisatie die zich volledig toespitst op klimaatverandering. En daarbij individuele huishoudens, buurten én bedrijven ondersteunt.

Javascript uitgeschakeld

Om Buurkracht.nl te bekijken moet JavaScript ingeschakeld zijn. Het lijkt er echter op dat JavaScript is uitgeschakeld of niet wordt ondersteund door je browser. Schakel je JavaScript in door je browseropties aan te passen en het opnieuw te proberen.

Hoe tevreden bent u met deze pagina?

Bedankt!

Uw feedback is met succes verstuurd.

Feedback?