Duurzaam ondernemer Maurits Groen: "We hebben geen tijd te verliezen"

19 januari 2018

Stilzitten is geen optie voor Maurits Groen. Al ruim 40 jaar zet hij zich met ongekende bevlogenheid in voor een duurzamere wereld. Als adviseur, inspirator, netwerker en vooral ook als initiator van duurzame projecten. Neem WakaWaka, dat met superefficiënte lampen annex powerbanks zonne-energie koppelt aan onderwijs, ontwikkeling, veiligheid. Of Kipster, de meest mens-, dier- en milieuvriendelijke kippenboerderij ter wereld. De enige reden dat hij niet meer boven in de Duurzame Top 100 staat, is dat hij tegenwoordig in de jury zit. “We moeten samenwerken om duurzamer te doen.”

Buurkracht maurits groen website 000
Duurzaam ondernemer Maurits Groen: "We hebben geen tijd te verliezen"

Waar komt die enorme bevlogenheid voor duurzaamheid vandaan?

“Voor mij is het de normale manier van doen om zorgvuldig met de wereld om te gaan in plaats van grondstoffen te verspillen en de aarde te vervuilen en uit te putten. Eigenlijk is het wonderlijk dat daar een woord speciaal woord voor is: ‘duurzaamheid’. Voor mij is dat gewoon fatsoen. Het verbaast me dan ook elke dag weer dat niet iedereen ziet dat de manier waarop we leven, niet houdbaar is. Dat we de tak aan het afzagen zijn waar we zelf op zitten. En we zitten hoog. We kunnen dus ook ver naar beneden sodemieteren.”

Hoe staan we ervoor?

“Ik maak me enorme zorgen. Willen we de opwarming van de atmosfeer beperken tot maximaal 1,5 °C, dan zou dat betekenen dat we over vier jaar helemaal gestopt moeten zijn met het gebruik van fossiele brandstoffen. Geen liter olie meer, geen kuub gas, geen kilo kolen. Ooit. Ever. Dat is geen kwestie van geloof, maar keiharde natuurkunde. Je kunt het uitrekenen. En de consequenties zijn al in de hele wereld waar te nemen: smeltende ijskappen, orkanen … het zijn nog maar enkele van de honderden effecten die we kunnen verwachten. Als je dat beseft, zie je ook dat we alles op alles moeten zetten om te doen wat we nog kunnen doen.”

Wat is er nodig om de energietransitie te versnellen? 

Een combinatie van heel veel dingen. Zoals een plan van de regering om in Nederland in tien jaar naar nul procent fossiele brandstoffen te gaan. Dat maakt ons ook onafhankelijk van Poetin en het Midden-Oosten. Een belangrijk onderdeel van die transitie is om alle huizen te isoleren en energieneutraal te maken. Het is een domme actie geweest dat we in de crisisjaren 2008 tot 2013 zo’n 50.000 vakmensen thuis hebben laten zitten in plaats van al die verloren manuren te steken in verduurzaming van woningen. Die inhaalslag moeten we nu maken. Daarmee zet je heel veel mensen aan het werk, dus het is ook goed voor de economie.”

Maar wie gaat dat betalen?

“Wie betaalt het onder water lopen van Nederland? Je moet het zien als een investering in een robuuster energiesysteem, in een robuustere samenleving. Door te investeren in een klimaatneutraal Nederland voorkómen we juist kosten. En het is haalbaar. Gemiddeld kun je elke bestaande woning energieneutraal maken voor ongeveer 15 keer de energiejaarrekening. Als je dat systematisch aanpakt en mensen dat bedrag bijvoorbeeld leent via een energiehypotheek, kunnen ze die kosten dus ook in 15 jaar afbetalen. En vervolgens hebben ze nooit meer een energierekening.”

Is je eigen huis al energieneutraal?

“Nog niet helemaal. Ik heb een aantal jaar geleden een heel energiezuinig huis in het centrum van Amsterdam gekocht. Ik ben nu bezig om de gasverwarming te vervangen door infraroodpanelen die zelf hun energie krijgen van een windturbine in Noord-Groningen waarin ik heb geïnvesteerd - waar ook alle andere elektriciteit die ik gebruik vandaan komt, trouwens). En het aardgas dat ik nog gebruik voor onder andere koken wordt gecompenseerd via een bosproject. Mijn eigen dak is niet geschikt voor zonnepanelen, maar dat van mijn kantoor, dat ook grondig geïsoleerd is, wel; daar laat ik ze binnenkort installeren.”

Hoe belangrijk zijn lokale energie-initiatieven?

“Heel belangrijk! Vroeger werd alles centraal geregeld via instanties, maar die verliezen terrein. Ondertussen gaan mensen steeds meer beseffen dat ze zelf invloed kunnen uitoefenen op hun eigen omgeving. Daarin weten ze elkaar steeds beter te vinden. Zo ontstaan allerlei nieuwe vormen van sociale contracten waarin mensen samenwerken om duurzaam te doen. Dat geeft heel veel energie. En de effecten gaan verder dan het technische verhaal: je ziet dat het publiek beter geïnformeerd raakt en dat al die initiatieven en passant ook nog de gemeenschap versterken. Dat is alleen maar toe te juichen.”

Wat zijn je eigen plannen voor 2018?

“Dit wordt een oogstjaar. Voor WakaWaka halen we momenteel extra kapitaal op via onder meer crowdfunding om verder te kunnen groeien. Kipster gaan we verder uitbouwen. Mijn uitgeverij heeft net van Kluwer het tijdschrift MilieuMagazine overgenomen, dat zich richt op bedrijven en overheden, betrek ik via de Stichting Milieubende (theater, workshop, educatie en actie over duurzaamheid) tienduizenden kinderen uit groep 8 bij het nadenken over en in actie komen voor hun eigen leefbare toekomst. Verder ben ik voorzitter van onder andere stichting De Groene Grachten, een initiatief van Wubbo Ockels om historische bouw te verduurzamen, van Pakhuis De Zwijger en van het duurzame opinieplatform OneWorld. Daarnaast ben ik bijvoorbeeld actief betrokken bij ThermIQ, een bedrijf in infraroodverwarming, en bij Energetika, een bedrijf dat extreme energiebesparing en efficiency combineert met betere bedrijfsvoering via het Internet of Things. Veel verschillende dingen, maar de grote gemene deler is duurzaamheid.”

Maar is het niet eigenlijk al te laat?

“Niemand kan in de toekomst kijken. Dat we klimaatverandering niet kunnen afwenden, betekent niet dat we het er dan maar bij moeten laten zitten. Het is belangrijker dan ooit om positieve ontwikkelingen te stimuleren en er met z’n allen voor te zorgen dat de uitkomsten toch nog zo gunstig mogelijk worden. Dat heeft zin. En het is bovendien heel leuk om met goede initiatieven bezig te zijn.”

Speel het gratis energiespel

Een bijeenkomst bij jou in de buurt?