Buurtaanpak werkt op vertrouwen

07 februari 2018

Hoe kunnen we buurten en dorpen nog beter begeleiden in alle stappen van oriëntatie op besparingskansen tot en met uitvoering van maatregelen en nazorg? Mandy de Wilde, wetenschappelijk medewerker aan de universiteit van Wageningen, liep mee met verschillende buurten om daar meer zicht op te krijgen. En concludeerde dat vertrouwen hét smeermiddel is voor succesvolle besparingsinitiatieven.

Buurkracht mandy de wilde
Mandy de Wilde: "Buurtaanpak werkt op vertrouwen"

In haar onderzoek betrok Mandy niet alleen Buurkracht, maar ook andere initiatieven die woningeigenaren helpen energie te besparen: Coöperatie Hoom, Slim Wonen Energieloket en Reimarkt. “De gemene deler is dat ze allemaal kiezen voor een buurtgerichte aanpak. En proberen aan te sluiten bij de weg die particulieren afleggen van bewustwording tot investering in bijvoorbeeld isolatie of zonnepanelen. Wat we wilden weten, is hoe dat bij die verschillende initiatieven precies werkt: wat brengt mensen in beweging? En waaraan hebben ze op welk moment in het proces behoefte?”

Midden in de buurten

Om hier de vinger achter te krijgen, dompelde Mandy zich onder in de buurtprocessen. “Ik deed zelf mee om de sociale dynamiek ook echt te ervaren. Zo woonde ik buurtbijeenkomsten bij en schoof ik aan bij werkgroepjes die acties voorbereidden. Dat geeft toch weer andere, soms diepere inzichten dan alleen vragenlijsten en interviews – die ook onderdeel van het onderzoek uitmaakten. Bijvoorbeeld in wat mensen aan kennis en kunde nodig hebben, wat ze écht doen met de hulpmiddelen die ze aangereikt krijgen en hoe dat hen helpt om in actie te komen.”

Vertrouwen in varianten

Al snel ontdekte Mandy dat vertrouwen van het begin tot het einde hét sleutelwoord is. “Vertrouwen werkt ook in dit soort processen als smeermiddel. In de context van energiebesparing speelt dat vertrouwen op verschillende vlakken en in elke fase liggen de accenten weer nét iets anders. Er moet bijvoorbeeld in de oriëntatiefase al vertrouwen zijn in de betrokken partijen: het buurtteam, de organisatie die ondersteuning biedt, de leveranciers. Bij de selectie van leveranciers is vertrouwen in hun kennis, kunde en competenties belangrijk. Bij de uitvoering weegt ook het vertrouwen in de materialen en technologieën die zij leveren zwaar.”

Buurtaanpak werkt

Uit het onderzoek kwam ook naar voren dat persoonlijke interactie helpt om het vertrouwen te winnen en vast te houden. “Buurkracht is mede daardoor bijvoorbeeld heel sterk in het activeren van bewoners, terwijl andere initiatieven zich vooral in de uitvoeringsfase laten zien. Deelnemers willen vaak het liefst van het begin tot het einde aan de hand genomen worden. Ben je er niet als er ergens in het proces iets misgaat, al is het maar iets kleins, dan kan het vertrouwen als sneeuw voor de zon verdwijnen. Dat heb ik een enkele keer meegemaakt. Maar ik ben er ook van overtuigd geraakt dat een buurtaanpak echt iets doet. Buurkracht zet daar het stevigst op in en je ziet dat dit werkt. In Buurkrachtbuurten worden vaak zelfs meerdere rondes energiebesparing succesvol opgetuigd.”

Aanbevelingen

Het onderzoek leverde een reeks aanbevelingen op waarmee Buurkracht z’n ondersteuning weer verder kan verbeteren. “Belangrijk is dat je vertrouwen opbouwt. Bijvoorbeeld door samenwerking met lokale partners, maar ook door persoonlijke interactie, al is het maar één keer. Door offerte en uitvoering goed op elkaar af te stemmen. Door actief betrokken te blijven tot en met de uitvoering. Een betrokken nazorg maakt veel goed, zelfs als de uitvoering niet helemaal naar wens is verlopen. En ga vooral door. Want uit het onderzoek blijkt dat buurten die zo’n traject hebben doorlopen, daarna energiebewuster zijn. Zelfs bewoners die uiteindelijk geen grote maatregelen nemen, doen wél meer kleine dingen, zoals ledlampen indraaien en korter douchen. Dat is de kracht van een buurtaanpak.”

Lenteactie: vraag het je buren

Een bijeenkomst bij jou in de buurt?