Aapjes kijken op de Buurtendag: we moeten meer vlooien

11 november 2015

De Buurtendag 2015 vond plaats op een wel heel toepasselijke locatie. Want leren van elkaar, waar kun je dat beter doen dan tussen de na-apende apen in het Apeldoornse Apenheul? Hier kwamen vertegenwoordigers van Buurkrachtbuurten uit alle windstreken op 7 november bij elkaar om ervaringen uit te wisselen en heel, heel veel inspiratie op te doen.

Wil je er de volgende keer ook bij zijn? Zet 5 november 2016 dan alvast in je agenda. Hieronder lees je alles over buurtsuccessen, nuttige dierenmanieren, het duurzame kantelpunt en hoe krijg je een winning team.

De reis was niet voor niets. Buurkracht had een boordevol en intensief programma in elkaar gezet dat begon met succesverhalen uit de buurt,  onder leiding van dagvoorzitter Jan Douwe Kroeske. Met als centrale vraag: hoe maak je van je buurtinitiatief een succes? Hubèr Buijsman uit Marknesse, Lex van Rhenen uit Klein-Brabant in Vught en Erwin van de Sande uit Princenhage-Ambachtenbuurt in Breda kregen de kans om toe te lichten hoe zíj dat doen. De drie heren zaten op één lijn: “Breng de juiste mensen bij elkaar.” Wel vullen de teams die Lex, Erwin en Hubèr vertegenwoordigen, dit adagium elk op hun eigen manier in.

Buurkracht winnende buurkracht teams 0302 klein
Lex van Rhenen, Erwin van de Sande en Hubèr Buijsman

Verschillende soorten samenwerking

Het team in Klein-Brabant bestaat uit niet meer dan twee man, maar de wijk is compact en daardoor goed te behappen. “Bovendien krijgen we hulp van experts in de wijk, zoals een bouwkundig ingenieur die allerlei technische vragen kan beantwoorden, en iemand die veel verstand heeft van warmtecamera’s.” Hubèr zoekt daarbij de samenwerking met de meest uiteenlopende partijen, van scholen tot het bedrijfsleven. In Princenhage besteedt het buurtteam steeds meer aandacht aan het sociale aspect van Buurkracht. Erwin: “Samen energie besparen gaat bij ons ook over eenheid in de buurt. We gaan ook als eerste Buurkrachtbuurt een middag Buren Gluren. Buurtgenoten die al veel bespaard hebben, stellen dan hun huis open.”

Leren van de apen

Wat kunnen we leren van de apen? Dat was het onderwerp van de presentatie van Sarah Mutsaers, deskundige op het gebied van dierengedrag. “Groepsprocessen bij apen zijn heel vergelijkbaar met die bij mensen”, vertelde ze aan de hand van prachtige filmpjes. “Door apen goed te observeren, krijgen we ook meer inzicht in hoe de interactie tussen mensen werkt.” Een belangrijke boodschap voor de buurtteams, die immers proberen het gedrag van buurtgenoten te beïnvloeden. “Om dat te kunnen doen, moet je gedrag eerst begrijpen”, aldus Sarah. Haar belangrijkste aanbeveling: “Ga meer vlooien. Apen hebben helemaal geen vlooien, maar door elkaars huid te verzorgen, besteden ze aandacht aan elkaar. Dat zorgt voor binding, voor olie in de sociale machinerie.” Niet dat Sarah bedoelde dat iedereen aan elkaars haar moest gaan plukken: “De menselijke variant op vlooien is gewoon af en toe een kopje koffie drinken met de buren en een praatje maken.”

Buurkracht aap
Een van de binnenverblijven in de Apenheul

Speciaal voor Buurkrachters: bezoek aan de winterverblijven

Na de presentatie van Sarah konden alle gasten meteen het park in om wat ze zojuist gehoord hadden, live te gaan bekijken. In een bijzondere setting: Apenheul is in de wintermaanden dicht voor publiek, waardoor de deelnemers aan Buurtendag het rijk alleen hadden. In groepjes van twaalf en onder begeleiding van enthousiaste en deskundige gidsen bezochten ze de gorilla’s, orang-oetans en andere apen in hun binnen- en buitenverblijven. Met hun lunch in een speciale apenzak binnen handbereik.

Buurkracht jan paul van soest 0464 klein
jan Paul van Soest

Kantelpunten en stroomversnellingen

Om kwart voor 2 moest iedereen weer terug zijn in de grote zaal van gebouw De St@art. Daar stond alweer de volgende inspirerende presentatie op het programma, van duurzaamheidsadviseur Jan Paul van Soest. “Energietransitie is het antwoord”, begon hij zijn betoog. “Wat was de vraag ook alweer?” Hij nam de zaal mee in een verhandeling over verandering: dat grote omslagen zich vaak opbouwen onder de oppervlakte. Ongemerkt. En dat er dan ineens een kantelpunt komt en alles in een stroomversnelling raakt. “Dit gebeurt met ecosystemen, waarin vijvers bijvoorbeeld ineens troebel worden, maar ook op grote schaal, met klimaatverandering.” Het goede nieuws is dat er ook een tegenbeweging gaande is die de energietransitie dichterbij brengt: die van honderden duurzaamheidsinitiatieven, alleen al in Nederland. Zoals Buurkracht. Jan Paul haalt Gandhi aan: ‘If the people will lead, the leaders will follow’. Zijn verhaal is ook een hart onder de riem voor buurtteams die het gevoel hebben dat er in hun buurt nog weinig gebeurt: het zou zomaar kunnen dat daar toch al van alles broeit.

Buurkracht toon gerbrands 0711 klein
Toon Gerbrands

Visie, actie en passie

Met deze opsteker konden de deelnemers de groepssessies in. Daarbij konden ze kiezen tussen een workshop over de werking van de warmtecamera, een workshop over energieverbruiksmeters, een rondetafelgesprek en een rondleiding door De St@art, een van de duurzaamste gebouwen van Nederland. Waarna Toon Gerbrands het programma afsloot. Hij vertelde onder meer over zijn ervaringen als coach van het Nederlands volleybalteam en als directeur van AZ. Over de gouden combinatie van visie, actie en passie die onmisbaar is voor topprestaties. “En omdat de meeste mensen hooguit twee van die succesfactoren in zich hebben, is het zo belangrijk om elkaars kracht te benutten. Om samen te werken.” Aan de basis van een succesvolle samenwerking staat vertrouwen, voegt Toon daaraan toe. “Interesseer je in mensen. Dat is de beste manier om vertrouwen op te bouwen en mensen mee te krijgen in jouw missie.” Ook Toon is dus overtuigd van het belang van vlooien.

En dat konden de aanwezigen na zijn presentatie meteen gaan doen. Lekker buiten, met een glaasje en heerlijke pizza. Of de buurtteams gekregen hebben waar ze voor kwamen? Reken maar: “Het was leuk en leerzaam en geweldig georganiseerd”, aldus Eliane Géron uit Nieuw-Lotbroek (Hoensbroek). Ze voegt er lachend aan toe: “Nu zijn we wel aan Buurkracht verplicht om in onze buurt goede prestaties te leveren.”

Buurkracht ju4a0652 klein
De bezoekers van de Buurtendag 2015

Lenteactie: vraag het je buren

Een bijeenkomst bij jou in de buurt?